2026’da Alevileri Hangi Anmalar Bekliyor?
Öncelikle yeni yılınızın sağlıklı, mutlu ve huzur dolu geçmesini diliyorum…
Her sene olduğu gibi bu sene de -Alevilik-Bektaşilik açısından değerlendirdiğimizde- bazı önemli ve bilhassa yuvarlak (doğum/ölüm) yıl dönümleri bizleri beklemekte.
Bunlardan sadece birkaçını Cemevlerimizin ve diğer Alevi-Bektaşi kurumlarımızın dikkatine sunmak istiyorum:
Neriman Altındağ Tüfekçi
İlk kadın THM solistimiz ve yine ilk kadın orkestra şefimiz 100 yıl önce, 14 Mart 1926’da, dünyaya gözlerini açıyor.
Salih Niyazi Dedebaba
Hacı Bektaş Veli Dergâhının son postnişini 150 yıl önce, 15 Mart 1876’da, Arnavutluk’un Kolonya belediyesine bağlı olan İstarye (Starje) köyünde dünyaya geliyor.
Ali Ekber Çiçek
THM’nin değerli ustası 20 yıl önce, 26 Nisan 2006’da, İstanbul’da pankreas kanserine yenik düşüyor ve Hakk’a göçüyor.
Mustafa Yücel Özbilgin
Bu değerli hukukçumuz 20 yıl önce, 17 Mayıs 2006’da, Danıştay saldırısında görev başındayken katlediliyor. Katil, Danıştay 2. Dairesinin ondan üç ay önce verdiği başörtüsü kararını gerekçe gösteriyor.
Sümeyra Çakır
Değerli ses sanatçımız 80 yıl önce, 25 Mayıs 1946’da, Edirne’de dünyaya gözlerini açıyor.
Vaka-i Hayriye / Vaka-i Şerriye
1826 yılının Haziran ortalarında Yeniçeri Ocağı topa tutularak yok ediliyor, peşinden de Yeniçeri ve Bektaşi/Kızılbaş avı başlıyor. Haziran’da, bu ‘hayırsız’ olayı, tam 200. yıl dönümünde, çeşitli yazılarla gündeme getireceğiz.
Yaşar Nuri Öztürk
Değerli ilahiyatçı, akademisyen, siyasetçi ve yazarımız 10 yıl önce, 22 Haziran 2016’da, İstanbul’da mide kanserine yenik düşüyor ve Hakk’a göçüyor.
Duygu Asena
Değerli yazarımız ve kadın hakları savunucumuz 20 yıl önce, 30 Temmuz 2006’da, İstanbul’da beyin tümörüne yenik düşüyor ve Hakk’a göçüyor.
Can Yücel
Değerli şairimiz ve çevirmenimiz 100 yıl önce, 21 Ağustos 1926’da, İstanbul’da dünyaya gözlerini açıyor.
Muzaffer Buyrukçu
Değerli edebiyatçımız ve yazarımız 20 yıl önce, 21 Ağustos 2006’da, aramızdan ayrılıyor.
Vedat Türkali
Değerli yazarımız ve şairimiz 10 yıl önce, 29 Ağustos 2016’da, Yalova’da Hakk’a yürüyor.
Ali Hadi Bara
Atatürk heykelleriyle ve Anıtkabir çalışmalarıyla da tanınan değerli heykeltıraşımız 120 yıl önce, 9 Eylül 1906 günü, Tahran’da dünyaya gözlerini açıyor.
Baba Zünnûn
Baba Zünnûn, kendi arazisinin Osmanlı yönetimi tarafından vergilendirme ve tespiti hakkındaki ekonomik adaletsizliğe karşı gelip isyan başlattığı için, bundan 500 yıl önce, 25 Eylül 1526’da, öldürülüyor. Baba Zünnûn İsyanı, bir yıl sonraki (1527’deki) Kalender Çelebi İsyanı’nın ortamını hazırlıyor.
Fikret Otyam
Değerli ressamımız ve yazarımız bundan 100 yıl önce,19 Aralık 1926’da, dünyaya geliyor.
Bunların haricinde daha niceleri var. Örneğin:
(Yedi) Ulu Ozanlarımızdan Fuzûlî, bundan tam 470 sene önce, 1556’da Hakk’a yürüyor.
“Şeytan Bunun Neresinde” adlı meşhur taşlamasıyla tanıdığımız değerli halk ozanımız Âşık Dertli, bundan 180 yıl önce, 1846 yılında Hakk’a yürüyor.
“Sarhoş Seyrânî” ve “Deli Seyrânî” gibi sıfatlarla da anılan Âşık Seyrânî, bir cami imamının oğlu olarak dünyaya geliyor ama şiirlerinde Hz. Ali ve On İki İmamlar sevgisini işliyor, Alevi-Bektaşi ozanlarından etkileniyor, Bektaşi kültürünü yakından tanıyor. Bu sene bu halk ozanımızın Hakk’a yürüyüşünün tam 160. yıl dönümü.
Son olarak:
Türkiye’nin önerisiyle UNESCO tarafından hem Bâki’nin doğumunun 500. yıl dönümü hem de önemli bir mutasavvıf olan Şeyh Edebali’nin vefatının 700. yıl dönümü kültürel programa alındı.
Şeyh Edebali’de Hz. Ali ve Ehlibeyt sevgisi, tasavvufi öğretilerinde ise insana değer verme ve hoşgörü var. Edebali’de inancımızın temel değerleri açısından bir sorun yok.
Peki Bâki’nin Alevilik-Bektaşilik inancındaki yeri nedir?
Bâki’nin neredeyse tüm hayatı boyunca, Osmanlı tahtında Kanûnî Sultan Süleyman oturmuştur. Ve Kanûnî döneminin en önemli ve uzun süreli şeyhülislamı ise Mehmed Ebussuud Efendi’ydi. Bizleri zındıklıkla suçlayan o dönemde, Bâki, kadılık ve kazaskerlik görevlerinde de bulundu, yani hâkim olarak görev yaptı. Acaba biz “zındıklar” hakkında ne gibi söylemleri olmuş, ne gibi fetvalar vermiş, bu “Şairlerin Sultanı” Bâki Efendi? Bu yöndeki akademik araştırmalar maalesef oldukça az. Değerli akademisyenlerimiz bu boşluğu da bu anma vesilesiyle umarım doldurmaya çalışırlar…
Ben de hem yukarıda saydığım anmaların bazılarını hem de önemli gördüğüm diğer tarihleri yeri geldikçe bu köşemde ele alacağım. Haricinde, bunlara ister Cemevlerimizde olsun, isterse de akademik çalışmalarımızda olsun, yer verilmesinin faydalı olacağını düşünüyorum.
2026’da da BİR OLMAK, İRİ OLMAK, DİRİ OLMAK dileğiyle…
Hüseyin Barış Öztürk
Yorumlarınız için: huseyinozturk@gmx.de
Bu köşe yazısı 01.01.2026 tarihinde Alevi Portal’da yayınlanmıştır.
© Alevi-Portal.net